Amerikan Merkezi Haber Alma Teşkilatı CIA’nın eski Ulusal İstihbarat Konseyi Başkan Yardımcısı Graham Fuller, Mustafa Kemal Atatürk’ün hilafeti kaldırmış olmasının İslam dünyasına etkilerinin göz ardı edildiğini öne sürerek bunu Roma Katolik Kilisesi’nin ortadan kaldırılmasına benzetti.

Fethullah Gülen cemaatine yakınlığıyla bilinen Turquoise Council (Turkuaz Konseyi) tarafından ABD Kongresi’nde düzenlenen “Yeni Türkiye: Bölge ve ABD için anlamı” başlıklı toplantıyı yöneten Fuller, hilafetin kaldırılması konusunda, “İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi yarın sabah Papalığı ortadan kaldırmaya karar verse tepkiler nasıl olur” diye yorum yaptı.

Gülen hareketiyle sıkı ilişkileriyle tanınan ve “ılımlı İslam” tezinin savunucularından Fuller, Atatürk’ün devrimleri döneminde etnik temelli bir ülke olma hedefinin sonucu olarak İslamın ulusal kimliğin bir parçası olmasına önem verilmediğini, Müslüman kimliğinin bastırıldığını ve geçmişle bağların koparıldığını ileri sürdü. Batı’da Mustafa Kemal Atatürk’ün getirdiği reformları okuduklarını söyleyen Fuller, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hilafetin evrimine baktığımızda ise halifeliğin ortadan kaldırılmasının İslam dünyasına etkilerini fark ettiğimizi sanmıyorum. Bu Berlusconi’nin yarın sabah kalkıp hiç kimseye danışmadan Papalığı ortadan kaldırmaya karar vermesi gibi bir şey. Açıkça buna dünyadaki Hıristiyanların söyleyecek bir sözü olurdu.”

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana dış politika konusunda büyük bir değişim yaşandığını ifade eden Fuller, Türkiye’nin başta “yapay bir biçimde” yüzünü yalnızca Batı’ya çevirdiğini ve Arap ülkeleriyle hiçbir bağ kurmadığını iddia etti. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun, “komşularla sıfır sorun politikasını” da öven Fuller, Tükriye’nin eskiden dış politikada, “Washington’un sadık bir dostu olarak çok az bağımsızlığı olduğunu” savunarak bunun artık değiştiğini ifade etti.

‘Lunapark treni’ benzetmesi

Türkiye’deki son gelişmelerle ilgili de yorum yapan Fuller, ülkede her 6 ayda bir ya da her yıl çok büyük siyasi bir krizin çıktığına dikkat çekti. “Türk politikasını izlemek lunapark trenine binmek gibi bir şey” şeklinde konuşan Fuller, darbe savları konusunda ise eskiden “derin devletin ne kadar derin olduğunu kimsenin bilmediğini” ifade ederek “Derin devlet artık masada” diye konuştu. Fuller, Türkiye’nin bu büyük krizlerden daha güçlü ortaya çıktığını da savundu.

Katılım çok düşüktü

Katılımın çok düşük olduğu toplantının konuşmacılarından Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Danışmanı ve Avrupa Parlamentosu’nun eski üyesi Joost Lagendijk, Türk hükümetinin reform sürecindeki yavaşlamaya dikkat çekerek, “Türk hükümetinin ülkeyi tam olarak nereye götürmek istediğini göstermesinin zamanı geldi” dedi.

Cumhuriyet.